Dzieje miłości Andrzeja Kmicica, chorążego orszańskiego i Oleńki Billewiczówny, rzucone na barwne tło historyczne najazdu szwedzkiego na Polskę w latach 1655-1660. Kmicic, początkowo opowiadający się po stronie kolaborujących z najeźdźcą Radziwiłłów, uświadamia sobie, że postępuje jak zdrajca narodu. Postanawia zrehabilitować się - porywa Bogusława Radziwiłła, co kładzie kres jego bujnej lecz haniebnej biografii.
Pod przybranym nazwiskiem Babinicza z poświęceniem służy ojczyźnie, wsławiając się brawurowymi akcjami podczas obrony klasztoru na Jasnej Górze. Z nieodpowiedzialnego watażki staje się bohaterem narodowym.

Budżet w wysokości 100 milionów złotych, gwiazdorska obsada, rekordowa widownia – 27 milionów widzów, Złote Lwy i nominacja do Oscara.
Odrestaurowany cyfrowo „Potop” z 1974 roku w nowej wersji – „Potop redivivus”.

Nagrody
1974 - FPFF, Gdańsk: Nagroda Publiczności
1974 - FPFF, Gdańsk: Nagroda za rolę męską - Daniel Olbrychski
1974 - FPFF, Gdańsk: Złote Lwy
1974 - Złota Kamera - Najlepszy film polski
1999 - Koniec wieku (ankieta "Polityki") - 5. miejsce w kategorii Najciekawsze filmy polskie XX wieku
2009 - Zlota Kaczka - Najlepszy film historyczno-kostiumowy w historii polskiej kinematografii